Boşanma davasının en kritik mali boyutu mal paylaşımıdır. Türk Medeni Kanunu, eşler arasında yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimini kabul etmiştir (TMK m.218 vd.). Eşler, evlilik sırasında veya öncesinde noterde mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı ya da mal ortaklığı seçmemişse, otomatik olarak bu rejim uygulanır.

Edinilmiş Mal Nedir?

Evlilik birliği içinde, karşılığı verilerek elde edilen tüm malvarlığı değerleridir (TMK m.219). Başlıca örnekler:

  • Çalışmanın karşılığı olan kazançlar (maaş, ücret, prim).
  • Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarının ödemeleri.
  • Çalışma gücü kaybı tazminatları.
  • Kişisel malların gelirleri (örneğin bekarken alınan dairenin kirası).
  • Edinilmiş malların yerine geçen değerler.

Kişisel Mal Nedir?

TMK m.220 uyarınca paylaşıma dahil değildir:

  • Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar.
  • Evlilikten önceki malvarlığı.
  • Karşılıksız kazanma yoluyla elde edilenler (miras, bağış, piyango).
  • Manevi tazminat alacakları.
  • Kişisel malların yerine geçen değerler.

Tasfiye ve Katılma Alacağı

Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte mal rejimi sona erer ve tasfiye başlar. Her eş, kendi adına kayıtlı edinilmiş malların değerinden borçlarını düşer; kalan net miktarın yarısı diğer eşin katılma alacağı olarak doğar.

Katılma Alacağı = (Eşin edinilmiş mallarının net değeri) × 1/2

Kıdem Tazminatı ve Emekli İkramiyesi

Yargıtay'ın yerleşik içtihadı şudur:

  • Evlilik içinde çalışılan dönem için doğan kıdem tazminatı/emekli ikramiyesi edinilmiş maldır, paylaşıma dahildir.
  • Evlilikten önce çalışılan dönem ise kişisel mal sayılır.
  • 01.01.2002 önceki dönem 743 sayılı eski Medeni Kanun kapsamındadır; bu döneme isabet eden kıdem kişisel mal kabul edilir.
  • 01.01.2002 sonrası, evlilik içinde çalışılan döneme isabet eden kıdem edinilmiş maldır.

Bu nedenle hesap, çalışma süresinin oransal dağılımı üzerinden yapılır. Bilirkişi incelemesinde SGK hizmet dökümü, evlilik tarihi ve fesih tarihi karşılaştırılır.

Değer Artışı Payı

Bir eşin diğerine katkıda bulunduğu (örneğin dairenin kredi taksitlerini ödediği) durumlarda, mülk hangi eşin üzerine kayıtlı olursa olsun katkıda bulunan eş değer artışı payı talep edebilir (TMK m.227).

Sık Sorulanlar

  • Düğün takıları kime aittir? Yargıtay'ın yerleşik kabulüne göre, kime takılırsa takılsın kadına aittir. Erkek tarafına takılan altınlar dahi kadının kişisel malı sayılır.
  • Anlaşmalı boşanmada protokol mal paylaşımını kapsar mı? Evet; protokolde mal paylaşımı düzenlenmişse ayrıca dava açılamaz.
  • Mal kaçırma davası ne kadar süre içinde açılır? Mal rejiminin sona erdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde, her halde 5 yıl içinde (TMK m.178).
  • Banka hesapları paylaşıma dahil mi? Evlilik içinde biriken çalışma karşılığı kazançlar olduğu için evet, edinilmiş mal sayılır.