Kıdem ve ihbar tazminatı, iş hukukunun en sık başvurulan iki kavramıdır. İşçinin işten ayrılma şekli ve süresi, hangi tazminatlara hak kazanacağını belirler. 4857 sayılı İş Kanunu ve mülga 1475 sayılı Kanun'un yürürlükteki 14. maddesi temel dayanaklardır.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları

  • İşçinin aynı işverene bağlı en az 1 tam yıl çalışmış olması.
  • İş sözleşmesinin kıdeme hak kazandıran bir sebeple sona ermiş olması: işveren tarafından haklı sebep dışında fesih, işçinin haklı sebeple feshi (sağlık, ahlâk ve iyi niyet kuralları, çalışma şartlarında esaslı değişiklik), askerlik, evlilik (kadın işçi için 1 yıl içinde), emeklilik, ölüm.
  • İşçinin istifa etmesi durumunda kural olarak kıdem tazminatı doğmaz; ancak haklı fesih sebeplerinden biri varsa doğar.

Hesaplama Formülü

Kıdem tazminatı, işçinin son aldığı brüt giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmişten kasıt; çıplak ücrete ek olarak yemek, yol, ikramiye, prim gibi düzenli ödemelerin günlük/aylık ortalaması da eklenmesidir.

Kıdem Tazminatı = Brüt Giydirilmiş Aylık Ücret × Toplam Çalışma Yılı (artan günler oranlanır)

2026 Kıdem Tavanı: Kıdem tazminatı, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenen memur taban aylığı katsayısına bağlı tavanı aşamaz. Tavanı aşan kısım için ek talep mümkün değildir; bu sebeple yüksek ücretli pozisyonlarda gerçek kıdem ile ödenebilen kıdem arasında fark oluşur.

İhbar Tazminatı

İş sözleşmesini bildirim sürelerine uymadan fesheden taraf, karşı tarafa ihbar tazminatı öder. Süreler İş Kanunu m.17'de düzenlenmiştir:

  • 0–6 ay arası kıdem: 2 hafta
  • 6 ay – 1.5 yıl: 4 hafta
  • 1.5 – 3 yıl: 6 hafta
  • 3 yıldan fazla: 8 hafta

İhbar tazminatı, işçinin çıplak değil, giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Vergiye tabidir (kıdem tazminatı ise gelir vergisinden müstesnadır, yalnızca damga vergisine tabidir).

Zamanaşımı / Hak Düşürücü Süreler

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.15 uyarınca hem kıdem hem ihbar tazminatı için 5 yıllık zamanaşımı uygulanır. Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. İşe iade talebi ise 1 aylık hak düşürücü süreye tabidir.

Arabuluculuk Şartı

İşçi alacaklarına ilişkin davaların açılabilmesi için dava şartı arabuluculuk zorunludur. Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanak ile birlikte 2 hafta içinde dava açılır.

Sık Yapılan Hatalar

  • SGK çıkış kodunu kontrol etmemek; kıdem hak edip etmediğini belirleyen kritik bilgidir (kod 04, 17, 22 vb.).
  • Net ücret üzerinden hesap yapmak — doğru olan brüt giydirilmiş ücrettir.
  • 5 yıllık zamanaşımını kaçırmak.
  • Arabuluculuk aşamasını atlayıp doğrudan dava açmak (dava şart yokluğundan reddedilir).