Trafik kazası sonrası tazminat talebi, yalnızca araçtaki maddi hasarla sınırlı değildir. Yaralanma, iş gücü kaybı, tedavi giderleri, manevi yıpranma ve ölüm halinde destekten yoksun kalma gibi farklı kalemler, ayrı ayrı talep edilebilir. Doğru yolu seçmek, alacağın tahsilini hızlandırır.

Maddi Tazminat Kalemleri

  • Araç değer kaybı: Onarımdan sonra dahi aracın piyasa değerinde oluşan azalma. Kasko değeri yerine emsal araç piyasa değeri esas alınır.
  • Onarım gideri: Eşdeğer parça tartışması yargılamada sıkça karşılaşılan konudur.
  • İkame araç bedeli: Onarım süresince mağdurun benzer sınıf araç kiralamak zorunda kalması halinde talep edilebilir.
  • Tedavi giderleri: Hastane, ilaç, fizik tedavi, gerekiyorsa refakatçi giderleri.
  • Geçici/sürekli iş gücü kaybı: Adli Tıp veya hastane raporlarındaki maluliyet oranına göre hesaplanır.
  • Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölümlü kazalarda hayatta kalan yakınların gelecekteki maddi destek kayıpları.

Manevi Tazminat

Türk Borçlar Kanunu m.56 uyarınca; bedensel bütünlüğün ihlali, ağır yaralanma veya ölüm durumlarında talep edilebilir. Yargıtay, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını, ancak caydırıcı ve manevi acıyı dindirici miktarda olması gerektiğini ifade eder. Kazadaki kusur oranı, miktarı doğrudan etkiler.

Zorunlu Trafik Sigortası (ZMSS) Süreci

Karşı aracın trafik sigortası, kusuru oranında zarardan sorumludur. Doğrudan sigorta şirketine başvuru yapılır; gerekli evraklar:

  • Kaza tutanağı veya tutanağın resmi tasdikli sureti
  • Aracın ruhsatı, sürücü belgesi
  • Sağlık raporları, fatura ve makbuzlar
  • Banka hesap bilgileri

Sigorta şirketi, başvurudan itibaren 15 iş günü içinde değerlendirme ve ödeme yapmakla yükümlüdür. Eksik veya hiç ödeme yapılmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye gidilebilir.

Sigorta Tahkim mi, Mahkeme mi?

Sigorta Tahkim Komisyonu daha hızlıdır: itiraz hakemleri ortalama 4 ay içinde karar verir. 80.000 TL'ye kadar olan kararlar kesindir; üstü için itiraz hakem heyetine gidilir. Ön başvuru zorunluluğu vardır (sigorta şirketine 15 gün önce yazılı başvuru).

Mahkeme yolu daha uzundur ancak özellikle destekten yoksun kalma gibi karmaşık ve yüksek meblağlı taleplerde, bilirkişi incelemesi geniş yapıldığından bazı durumlarda daha lehe sonuçlar üretebilir. Görevli mahkeme: Asliye Ticaret Mahkemesi (sigorta şirketine karşı), Asliye Hukuk Mahkemesi (kusurlu sürücüye karşı kişisel dava).

Zamanaşımı

Karayolları Trafik Kanunu m.109 uyarınca trafik kazasından doğan tazminat istemleri kural olarak 2 yıl ve her halükârda 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa (taksirle yaralama/öldürme), ceza zamanaşımı süresi tazminat için de uygulanır — bu süreler 8 yıla kadar uzayabilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Sigorta şirketinin ilk önerdiği düşük rakamı pazarlık etmeden kabul etmek.
  • Hastane raporlarının kaybedilmesi, faturasız tedavi yaptırılması.
  • Sigortaya ön başvuru yapmadan doğrudan tahkime/mahkemeye gitmek (red sebebi).
  • Manevi tazminatı maddi tazminatla aynı dilekçede unutmak.